Pouvwa Jidisyè a se youn nan poto fondamantal Leta ayisyen an, ansanm ak Egzekitif la ak Lejislatif la. Wòl li klè : rann jistis an non pèp la epi asire lalwa aplike kote li dwe aplike. Daprè Konstitisyon 1987 la, pouvwa sa a dwe rete endepandan. Sa vle di jij yo pa dwe sibi presyon politisyen lè y ap pran desizyon. Lè gen konfli ant sitwayen oswa ant yon sitwayen ak Leta, se sistèm jidisyè a ki dwe aji tankou yon abit.
Nan tèt yerachi jidisyè a gen Kou de Kasasyon, ki se pi gwo tribinal nan peyi a. Apre sa, genyen Kou Dapèl yo, Tribinal Premye Enstans yo, epi Tribinal de Pè yo ki pi pwòch popilasyon an. Pou byen jere administrasyon ak disiplin nan sistèm nan, gen CSPJ (Konsèy Siperyè Pouvwa Jidisyè a). Misyon enstitisyon sa a se pwoteje endepandans pouvwa jidisyè a epi kontwole konpòtman moun k ap travay nan lajistis.
Malgre sa, sistèm nan konn rankontre gwo blokaj : mank finansman, koripsyon nan kèk nivo, ak ensekirite ki fè travay jij yo difisil. Pi grav toujou, se detansyon prevantif pwolonje : gen moun k ap pase plizyè ane nan prizon san yo pa janm wè yon jij. Sa se yon vyolasyon dwa moun. Lè jistis la ralanti oswa detounen, tout pèp la vin pèdi konfyans nan lalwa.
Yon jistis ki fò ak ki kòrèk se pi bon zouti pou pwoteje dwa chak Ayisyen epi rebati konfyans nan enstitisyon yo. Kòm sitwayen, nou dwe egzije transparans, pwosedi ki respekte lalwa, ak desizyon ki baze sou jistis, pa sou entimidasyon oswa enterè pèsonèl.
Partager l'article
